Rozmieszczenie elementów domowej instalacji satelitarnej

Autor: PrintMaster, Opublikował: PrintMaster, spol. s r.o.

Kiedy przychodzi do odbioru telewizji satelitarnej, ludzie zwykle zastanawiają się nad wielkością czaszy i zawartością pakietu, a dopiero po zakupie odkrywają, że cała instalacja stoi i pada na rozmieszczeniu poszczególnych części w budynku. W swojej pracy montowałem i naprawiałem takie systemy u domowych klientów i wielokrotnie widziałem, jak nowy konwerter i świeżo kupiona antena nie dają obrazu wyłącznie dlatego, że ktoś nie przemyślał planu. Zanim wydasz pieniądze, ustal, gdzie stanie czasza, którędy pobiegną przewody i ile gniazdek będziesz potrzebować — to zaoszczędzi Ci kucia ścian, przedłużek i wizyt serwisowych.

Ten poradnik pokaże Ci, jak rozplanować instalację krok po kroku, co zmierzyć i sprawdzić na każdym etapie oraz jakie urządzenia wybrać, żeby odbiór działał latami bez poprawek. Opisuję rozwiązania, które sprawdzają się w zwykłych domach i mieszkaniach, od pojedynczego odbiornika w salonie po kilka pokoi z jednoczesnym oglądaniem różnych programów.

Planowanie instalacji przed zakupem sprzętu

Cała robota zaczyna się od prostej odpowiedzi na pytanie, ile dekoderów ma działać w domu i czy któryś z nich będzie nagrywać programy. Dekoder z nagrywaniem zajmuje dwa wejścia konwertera naraz, nawet jeśli stoi przy jednym telewizorze — jedno wejście obsługuje oglądany kanał, a drugie służy do zapisu. Jeśli w domu mają pracować trzy odbiorniki, a jeden z nich nagrywa, potrzebujesz czterech niezależnych wyjść, czyli konwertera typu quad. To najczęstsza pomyłka, jaką spotykam u osób, które kupują sprzęt bez wcześniejszego planu.

Zanim cokolwiek zamówisz, odpowiedz sobie na kilka pytań:

ile telewizorów ma odbierać sygnał i czy w różnych pokojach będą oglądane różne kanały w tym samym czasie;
czy dekoder ma nagrywać audycje, a jeśli tak, to ile tunerów potrzebuje;
czy planujesz w przyszłości dokładać kolejne odbiorniki, np. w sypialni albo w pokoju dziecięcym;
z których pozycji satelitarnych chcesz korzystać — z Hotbirda nadają polskie pakiety Polsat Box i Canal+, a na Astrze znajdziesz TV Trwam, Radio Maryja oraz stacje niemieckie i francuskie.

Odpowiedzi na te pytania przesądzą o liczbie kabli, rodzaju konwertera i o tym, czy w ogóle potrzebujesz dodatkowych urządzeń rozdzielających. Warto też od razu wyznaczyć trasę przewodów w budynku, bo przewierty i kanały instalacyjne robi się dużo łatwiej, zanim wykończysz wnętrza.

Miejsce montażu anteny satelitarnej

Antena musi mieć swobodny widok na południową część nieba, bo stamtąd nadają zarówno Hotbird, jak i Astra. W praktyce oznacza to, że sprawdzasz, czy na drodze między czaszą a horyzontem nie stoją drzewa, sąsiednie budynki albo linie wysokiego napięcia. Korona drzewa, która latem wydaje się odległa, po rozwinięciu liści potrafi całkowicie zasłonić sygnał, dlatego lepiej patrzeć na to z zapasem. Podobnie źle wypada miejsce, w którym zimą z dachu zsuwa się śnieg — warstwa śniegu o grubości 20–30 cm potrafi przykryć konwerter i zatrzymać odbiór na długie godziny.

Do wyboru masz kilka typowych miejsc na montaż anteny satelitarnej, a każde z nich ma swoje mocne i słabe strony:

ściana szczytowa — stabilne mocowanie i łatwy dostęp podczas konserwacji, ale trzeba sprawdzić, czy nie zasłania jej okap;
dach — zwykle najlepszy widok na niebo, jednak wymaga solidnego masztu i zabezpieczenia przed wiatrem;
balkon — wygodne dojście do anteny, ale często ograniczony kąt obrotu i ryzyko zasłonięcia przez balustradę;
elewacja — dyskretne rozwiązanie, choć przy ocieplonej ścianie potrzebujesz dłuższych kotew i czasem wysięgnika.

Przy montażu na dachu pamiętaj, żeby czasza znalazła się 50–75 cm ponad powierzchnią pokrycia, inaczej nawet nieduży opad śniegu odetnie sygnał. Komin to miejsce, którego unikam — sadza i gorące spaliny niszczą powłokę czaszy, a kominiarz potrzebuje swobodnego dostępu do przewodu.

Mocowanie czaszy i uchwyty

Uchwyty ścienne dzielą się na mocowane od dołu, od przodu i z boku, a wybór zależy od tego, po której stronie masz wolną przestrzeń do obracania czaszy. Zawsze wybieraj uchwyt z szerokim rozstawem punktów mocowania, bo rozkłada on obciążenie na większą powierzchnię i lepiej znosi porywy wiatru. Maszt musi być sztywny i nie może obracać się w obejmie — im dłuższy, tym łatwiej o drgania przenoszone na czaszę i rozstrajanie odbioru przy silniejszym wietrze.

W ocieplonych ścianach obowiązuje zasada, o której często się zapomina: kotwa musi przejść przez całą warstwę izolacji i wbić się w mur na co najmniej 8–10 cm. Przy 15 cm styropianu potrzebujesz więc kotwy o długości przynajmniej 25 cm. W pustakach ceramicznych i betonie komórkowym stosuje się kotwy chemiczne z tuleją siatkową, a w betonie i cegle pełnej — stalowe kotwy rozporowe. Większa czasza to też większy opór dla wiatru — antena 80 cm przenosi na konstrukcję około 80% większe obciążenie niż model 60 cm, co przy wysokim maszcie ma znaczenie.

Dobór konwertera do liczby odbiorników

Konwerter to małe urządzenie zamontowane na wysięgniku przed czaszą, które zbiera odbity sygnał i wysyła go kablem do dekodera. Wbrew pozorom to nie antena decyduje o liczbie odbiorników, tylko właśnie konwerter. Konwerter single obsłuży jeden tuner, twin — dwa niezależne, quad — cztery podłączone wprost. Działa to podobnie do gniazdek elektrycznych: single to jedno gniazdko, a quad to cztery osobne w jednej obudowie. Osobna kategoria to konwerter quattro, którego cztery wyjścia odpowiadają czterem pasmom, a nie czterem odbiornikom — podłączenie do niego dekodera bezpośrednio nie zadziała, bo współpracuje wyłącznie z multiswitchem.

Jeśli chcesz obsłużyć kilka odbiorników jednym przewodem, sprawdzi się technologia Unicable. Standard EN 50494 pozwala przydzielić do ośmiu pasm użytkownika, a nowszy EN 50607 — nawet do trzydziestu dwóch. Rozwiązanie to upraszcza okablowanie w budynku, w którym nie przewidziano osobnych tras kablowych do każdego pomieszczenia, ale wymaga, żeby wszystkie podłączone dekodery obsługiwały ten sam standard.

Do odbioru z dwóch pozycji orbitalnych masz dwa wyjścia. Gdy pozycje leżą blisko siebie, jak Hotbird i Astra, wygodny jest konwerter monoblock — dwa konwertery i przełącznik w jednej obudowie na wspólnej czaszy. Gdy anteny stoją osobno, montujesz przełącznik DiSEqC, czyli małe pudełko z kilkoma wejściami, które pozwala dekoderowi wybrać, z której anteny ma korzystać: wersja 1.0 obsługuje do czterech pozycji, a 1.1 do szesnastu. Dekoder sam wybiera właściwe wejście, więc nie musisz nic przełączać ręcznie.

Prowadzenie kabli w budynku

Do instalacji satelitarnej używa się kabla koncentrycznego typu RG-6 o impedancji 75 Ω, z miedzianym rdzeniem i gęstym oplotem. Najważniejszy parametr to klasa ekranowania: klasa A odpowiada skuteczności co najmniej 75 dB, A+ — 85 dB, a A++ — 95 dB. Do domu jednorodzinnego wybierz przynajmniej klasę A+, bo słabiej ekranowany przewód łapie zakłócenia z sieci komórkowych i instalacji elektrycznej. Dobry kabel tłumi sygnał o około 28–30 dB na 100 m, więc na typowym odcinku 30 m tracisz około 9 dB — to mieści się w normie, ale przy dłuższych odcinkach przewodu warto o tym pamiętać.

Przewody prowadź w odległości co najmniej 10 cm od instalacji elektrycznej i nie wkładaj ich do tej samej rury co kable zasilające. Na zewnątrz, w miejscu wejścia do budynku, uformuj pętlę w kształcie litery U — woda deszczowa spłynie do najniższego punktu i nie dostanie się pod dach. Wewnątrz mocuj przewody uchwytami co 30–50 cm, unikaj ostrych gięć i załamań, a w miejscach, gdzie kabel przechodzi przez ściany, użyj rur ochronnych. Listwy i kanały instalacyjne to dobra inwestycja, bo pozwalają później dołożyć kolejny przewód bez kucia ścian.

Sam montaż wtyków to czynność, którą da się wykonać zwykłymi szczypcami i nożem monterskim: zdejmujesz izolację zewnętrzną, wywijasz oplot na zewnątrz, odsłaniasz rdzeń i nakręcasz gwintowany wtyk antenowy, czyli standardowe złącze mocowane na końcu przewodu. Każde dodatkowe miejsce łączenia to potencjalna strata sygnału, dlatego staraj się prowadzić kabel od konwertera do gniazda bez łączeń w połowie drogi.

Rozdzielanie sygnału na kilka pomieszczeń

Gdy odbiorników jest więcej niż jedno, pojawia się pytanie, jak dostarczyć sygnał do każdego pokoju. Najprościej jest pociągnąć osobny kabel od każdego wyjścia konwertera quad do każdego gniazda — sprawdza się to w domach z trzema, czterema odbiornikami. Wadą tego rozwiązania jest oczywiście ilość kabli, które trzeba poprowadzić przez budynek.

Przy większej liczbie gniazdek, na przykład w domu z kilkoma pokojami i dodatkowo telewizją naziemną, lepiej sprawdzi się multiswitch. To urządzenie, które zbiera sygnały z konwertera quattro i anteny naziemnej, a potem rozsyła je do wielu gniazdek. Model typu OMS TRQ 5/12 ma pięć wejść i dwanaście wyjść, więc obsłuży dwanaście odbiorników, a przy tym łączy w jednym gnieździe telewizję satelitarną, naziemną i radio FM. Multiswitch wymaga zasilacza i najlepiej, żeby stał w centralnym miejscu, blisko wejścia kabla głównego do domu.

Trzecia droga to wspomniane wcześniej Unicable, które jednym przewodem dostarcza kilka kanałów naraz do kilku dekoderów. Porównując te rozwiązania, kieruj się liczbą odbiorników i tym, czy chcesz odbierać także telewizję naziemną — jeśli tak, multiswitch wygrywa, bo łączy wszystko w jednym gnieździe.

Gniazda antenowe w pokojach

Gniazdo antenowe montuje się zwykle 30–40 cm nad podłogą, chyba że meble RTV stoją na specjalnej konstrukcji i kable wychodzą wyżej. W salonie warto przewidzieć gniazdo rezerwowe, bo to tam najczęściej dochodzi do zmiany aranżacji i przenoszenia sprzętu. Wybierając gniazda, zwróć uwagę na ich rodzaj: pojedyncze gniazdo satelitarne obsłuży jeden dekoder, podwójne — dwa przewody potrzebne do nagrywania, a gniazdo typu RTV-SAT łączy w jednej puszce telewizję satelitarną, naziemną i radio.

Przy podłączaniu pamiętaj, że każdy dekoder potrzebuje własnego kabla od konwertera, a dekoder z nagrywaniem — dwóch. Jeśli w pokoju stoi telewizor bez dekodera, a sygnał ma do niego trafić, sprawdź, czy odbiornik ma wbudowany tuner satelitarny, czy konieczny będzie osobny odbiornik.

Ustawienie anteny i pomiar sygnału

Po zamontowaniu czaszy przychodzi czas na skierowanie jej w stronę satelity. Na początek wystarczy kompas i aplikacja w telefonie, która podpowie kierunek dla twojej lokalizacji, ale do dokładnego wycelowania najlepiej użyć miernika sygnału. Prosty miernik pokazuje poziom odbieranego sygnału i pozwala obracać czaszę, aż wskaźnik osiągnie maksimum. Droższe urządzenia, na przykład typu WS-6933, pokazują dodatkowo parametry jakości, takie jak liczba błędów — im mniej błędów, tym stabilniejszy obraz, zwłaszcza podczas deszczu.

Całą regulację wykonuje się powoli: poluzowujesz śruby, przesuwasz czaszę o ułamek stopnia, czekasz, aż miernik się ustabilizuje, i dopiero wtedy dokręcasz mocowanie. Po tej czynności sprawdź odbiór na kilku kanałach, najlepiej z różnych częstotliwości, a nie tylko na jednym, bo sygnał bywa różny w zależności od pasma. Jeśli nie masz miernika ani doświadczenia, poproś o pomoc instalatora — taka usługa zwykle obejmuje pomiar i sprawdzenie wszystkich odbiorników, a oszczędza godziny prób i błędów.

Najczęstsze błędy przy rozmieszczaniu elementów

Na koniec zestawienie problemów, które najczęściej widuję w instalacjach, i sposobów, jak ich uniknąć:

antena za drzewem albo za sąsiednim budynkiem — sprawdzaj widok na niebo przed montażem, a nie po;
kabel za cienki albo słabo ekranowany — w domu jednorodzinnym nie schodź poniżej klasy A+;
konwerter niedopasowany do liczby tunerów — licz wejścia, a nie telewizory;
brak pętli odprowadzającej wodę przy wejściu kabla do budynku — woda wnika do środka i niszczy oplot;
gniazdo zamontowane za wysoko albo bez zapasu — trudno później zmienić aranżację;
przewód prowadzony równolegle do instalacji elektrycznej — zakłócenia odbierają jakość obrazu;
ostre gięcia i zgniecenia kabla w listwach — sygnał gubi się w miejscu uszkodzenia.

Zacznij od policzenia odbiorników i wyznaczenia przebiegu przewodów, bo te dwie decyzje przesądzą o całej reszcie instalacji. Dobrze rozplanowana sieć antenowa nie wymaga później poprawek, a każdy kolejny odbiornik to tylko kwestia doprowadzenia przewodu do gotowego gniazda.

Najnovšie články

Prvopočiatky laserovej tlačiarne IV.

73Komentáre

Zanechaj odpoveď Cancel Reply

Naše značky

INFORMÁCIE

Môj účet

OBĽÚBENÉ

Kontakt

0911 242 377